Bir süredir VAR sistemi ile tanışıyoruz. Faydası hakkındaki tartışmalar ise tonla kitap olur. Özellikle de oyuncuların ofsayt pozisyonunda olduğu durumlarda doğru kararı verebilmek için bir pozisyonun tekrar tekrar kontrol edilmesinden kaynaklanan gecikmeler hakkında. Gözden kaçan açık ve bariz hatalardan bahsetmeye bile gerek yok, bu da tarafsız olması gereken bir şeyin bile muktedirler tarafından manipüle edilebileceği düşüncesine yol açıyor. Şimdi FIFA, VAR’a parası yetmeyenler için bu türden başka bir girişimde bulunmaya karar verdi. Futbol Video Desteği.
Daha ucuz bir sistem ihtiyacı
Mesele sadece Video Yardımcı Hakemin kurulum maliyetinin çok yüksek olması değil (16 milyon dolardan fazla). Aynı zamanda oldukça yüksek bir bakım maliyetine de ihtiyaç duyuyor (1,5 milyon dolar). FIFA, bu miktarları karşılayamayan federasyonlardan ve ulusal birliklerden bu konuda çok sayıda şikayet aldı. Konuyu ele almak amacıyla, yönetim organı çok daha ucuz bir çözüm uygulamaya karar verdi. İşte Futbol Video Desteği.
Birkaç kelimeyle ifade etmek gerekirse, VAR ile aynı 4 konuda bir takımın antrenörünün itirazı üzerine kullanılabilecek bir dizi kamera yerleştiriyor. Olası bir gol ya da kırmızı kart, bir penaltı ya da disipline sevk edilen bir oyuncunun yanlış teşhis edilmesi. Bir itiraz yapıldıktan sonra maç Video Yardımcı Hakem ile aynı ön koşul altında durdurulur ve olay video görüntüleri aracılığıyla incelenir.
Amaç adil olmak
Eskiden sahadaki hakemlerin çok zor koşullarda çalıştığını söylerdik. Bir maç sırasında çeşitli olaylar hakkında teknolojiden faydalanmadan anlık kararlar vermek zorundaydılar. İnsanların da hata yapabileceği bir gerçek olduğundan, yanlış kararlar az çok kabul edilebilirdi. Ancak, artık bu hataları düzeltecek araçlara sahip olduklarına göre, şu soru kaçınılmaz hale geliyor. Çok mu yetersizler?
Önemli olan bir futbol maçının her iki taraf için de aynı kurallar altında oynanmasını sağlamaktır. VAR’ın bu etkiye büyük katkıda bulunduğu doğru olsa da, teknolojik sorunlarla gelecekte öyle ya da böyle yüzleşilecek olsa da, tartışma farklı bir soruyu gündeme getiriyor. Teknoloji bir maçın sadece 4 yönüne müdahale edebiliyorsa, bu gerçekten maçı daha adil hale getiriyor mu?
Amerikan Futbolu örneği
VAR ve FVS neden bir Amerikan Futbolu maçı sırasında yaşananlara uyarlanamıyor? Her şeyden önce, hakem her zaman herhangi bir olay için ne karar verdiğini açıklar. Ardından, bir şeylerin yanlış olduğuna dair bir şüphe olsun ya da olmasın, her skor durumu dikkatle incelenir. Son olarak, koçlar hemen hemen her karara itiraz edebilirler. Özellikle bu son husus sadece Futbol Video Desteği ile ve sadece yukarıda bahsedilen dört konu için ele alınmaktadır.
Belki de en büyük fark, karar için nihai yetkiye kimin sahip olduğu konusunda yatmaktadır. Amerikan Futbolunda, sahada verilen herhangi bir karar, incelemeyi yapanların vereceği bir kararla bozulabilir. Hem VAR hem de FVS’de nihai karar sahadaki hakemin elindedir. Ve bu sistemin sporu oldukça adil hale getirdiği, sadece birkaç kararın doğru olup olmadığının sorgulandığı oldukça açıktır.
Futbol hakkındaki tartışma
Son zamanlarda hakemlerin oyun sırasında belirli düdükleri çalmayarak Video Yardımcı Hakemi manipüle edebildiklerine birçok kez şahit olduk. Sistemin müdahale edemediği konularla ilgili düdükler. Bu da böylesine pahalı bir sistemin kurulumunun yeterliliğine itiraz edenlerin ekmeğine yağ sürüyor. Ve nasıl çok daha iyi olabileceğine dair pek çok öneri var.
Görünüşte, herhangi bir karara itiraz etme hakkı yeterli değil. Antrenörler, verilmeyen ve sonucu etkileyen bir karara itiraz edebilmelidir. Çoğu kişinin üzerinde hemfikir olduğu öneri budur. Daha sonra, bir oyuncunun ofsayt pozisyonunda olup olmadığını veya topun herhangi bir çizgiyi geçip geçmediğini anında belirlemek için kale çizgilerinde kullanılanlara benzer daha fazla sensör eklenmesi önerisi var. Son olarak, her geçen gün daha fazla insan maçın daha adil olması ve insan hatalarının mümkün olduğunca ortadan kaldırılması için maçın daha fazla yönüne müdahale edilmesini istiyor.
Önümüzdeki yıllarda yukarıdaki önerilerin bir kısmının ya da tamamının hayata geçeceği kesin olsa da, taraftarlar ve bahisçiler takip ettikleri sporun her zaman mümkün olan en saf şekilde yürütüldüğünü düşünmelidir. Bahis yazılımlarında bir hesap açılması, sonuçların manipüle edilmediği gerçeğini de beraberinde getirmektedir. Aksi takdirde, insanlar sadece sırtlarını dönecek ve başka tür eğlenceler arayacaklardır.
